Yönetim Muhasebesi : Nedir? Ne İşe Yarar?

Yönetim Muhasebesi

Bu makalemde, muhasebenin olmazsa olmazı bir konuyu anlatmaya çalışacağım : Yönetim Muhasebesi.

Şahsen bu konuyu çok önemsiyorum. Muhasebenin öz felsefesinin bizi ulaştırmak istediği sonuç, iyi muhasebecinin mesleki yeterliliğinin taçlandırıldığı er meydanı ve mesleğin hak ettiği gerçek saygıyı sağlamasındaki iskelet anahtardır.

MuhaSebep‘te yazılarımı nasıl yazdığımı, birkaçını okumuş olanlar zaten bilirler. Yine de tekrarlamak isterim. Konuyu hiç bilmeyenlere, bilmeyip de bir fikir sahibi olmak isteyenlere veya mesleğe atılma kararı kafasında yeni filizlenen genç arkadaşlarıma yüzeysel olarak, basitçe ve kendi bildiğimce anlatmaya çalışıyorum. Zaten belli olan kuralları yüz bininci kez tekrarlayarak, kanun metinlerinden kopyala-yapıştır yaparak değil. Ne biliyorsam, nasıl düşünüyorsam o şekilde.

Uzatmadan konuya girelim…

Kursa ulaşmak için tıklayınız

Yönetim Muhasebesi Nedir?

Bir adım geriden başlayalım. Muhasebe Nedir adındaki makalemde hem muhasebeyi genel olarak tanıtmaya çalışmış, hem de 4 ana fonksiyonundan (görevinden) bahsetmiştim. Bu görevler:

  • Kayıt
  • Sınıflandırma
  • Raporlama
  • Analiz

Yönetim muhasebesi, çoğunlukla raporlama, ama en çok da analiz kısmının yönetilmesi ile alakalıdır.

Bir işletmenin finansal tabloların hazırlanması ve sonrasında bu mali tabloların çeşitli şekillerde analizinin yapılıp işletme yönetiminin bilgisine sunma işine yönetim muhasebesi denir. Mali Tablolar Analizi isimli yazımı okumanızı öneririm.

Yönetim Muhasebesi Ne İşe Yarar?

Bir otomobil irili ufaklı binlerce parçadan oluşur. Son somun sıkılıp trafiğe çıkmaya hazır olduğunda, aracın asıl görevini yerine getireceği “A noktasından B noktasına” gitme işini yapacak mükemmelliktedir. Ancak ne kadar pahalı veya hızlı olursa olsun gecenin bir köründe farları olmadan fazla uzağa gidemeyecektir. İşletme araba, farı da yönetim muhasebesidir. Farın yolu ne kadar aydınlattığı ise yönetim muhasebesinin kalitesi ile doğru orantılıdır.

Demem o ki, bir ticari işletmenin faaliyetlerinin sürdürülebilmesi, günü doğru yorumlamak ve geleceği planlayabilmek ile mümkündür.

Bugünü anlamak ve geleceği koklayabilmek için yönetim muhasebesinin desteği gereklidir. Mali tablolardan, bu tabloları etkileyen diğer unsurlardan derlenen bilgilerin firma yönetimine aktarılarak yönetimin bu doğrultuda kararlar almasına yarar.

Yorumlanan mali tablolardan en önemlileri Bilanço ve Gelir Tablosudur. Basit Bilanço Anlatımı ve Basit Gelir Tablosu Örneği isimli makalelerime göz atmak isteyebilirsiniz.

Yönetim Muhasebesi Nasıl Yapılır?

Bu işi kim yapar önce ona bakalım. Büyük firmalarda sırf bu işi yapacak bir muhasebeci olabileceği gibi, diğer görevlerinin yanında bu konudan da sorumlu bir meslektaşım olabilir. Daha küçük ölçekli firmalarda ise muhasebeyi genel olarak sevk ve idare eden bir muhasebeci olabilir.

Eğer bu işi yapan biri yoksa, o zaman durum vahim. Somut veriye dayalı profesyonel tavsiye almayan yöneticinin sadece hissiyatlarıyla hareket etmesi sakıncalıdır.

Yönetim muhasebesi raporların (mümkün olduğunca) hatasız ve dürüstlük ilkesi gereği (kesinlikle) gerçeği yansıtması şartıyla hazırlanması sonrası yorumlanması ile yapılır. Mali tabloların yorumlanması işi çeşitli oran ve trend analizleri ile yapılır. Ortaya çıkan sonuç, muhasebecinin yeterliliği, tecrübesi ve bakış açısı ile harmanlandıktan sonra bir paket halinde yöneticiye sunulur. Bunun yapılış tarzı, firmaya, sektöre, insanlara veya duruma göre değişir. Yani “firmaya özel” şekilde işler. Ne şekilde olduğu değil, ne kadar sonuç odaklı olduğu önemlidir.

Kaliteli Yönetim Muhasebesi Nasıl Olur?

Bir şeyi sadece yapıyor olmak için yapmak hiç yapmamaktan daha iyi değildir. Hele bu konuda hiç değildir. Gerçi siz nedenini anladınız ama yine de söyleyeyim. Yanlış yorumlanıp yönetimin kararlarının bu şekilde yönlendirilmesinin sonuçları da pek parlak olmasa gerek. Demek ki sevgili meslektaşlarım bu işi çok iyi yapmak zorundalar.

Yönetim muhasebesini iyi yapmak için bazı ön şartlar gereklidir:

  • İyi Muhasebeci Olmak : Bunun üzerine yazmıştım, henüz 2. makalemdi. İyi Muhasebeci Olmak konulu yazımı okumak istersiniz belki. Gerekli mesleki yeterlilik olmazsa elbette eldeki veri doğru yorumlanamaz. Mesleki yeterliliğin işaretlerinden biri Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik (SMMM) belgesidir. Bu arada her SMMM hak ettiği için o belgeyi almıştır ancak yine de “yeteri” kadar “yeterli” olmayabilir. Ama bu belgenin olması iyiye işarettir. Mali Müşavir Olmak isimli yazımda konuyu daha detaylı okuyabilirsiniz.
  • Firmayı İyi Tanımak : Muhasebeci ne kadar bilgili ve yetenekli olursa olsun, mali tablo üstüne etki eden girdilerin hikayesini bilmiyorsa yönetime sağlıklı bilgi sunamaz. Bunun yolu kayıt aşamasından itibaren muhasebeye konu işlemlerin yakından takibidir. Diğer departmanlardan da destek alınmalıdır. Örneğin maliyetler ile ilgili, maliyet muhasebesini yöneten muhasebeci ile maliyetler konusunda destek alınabilir. Maliyet Muhasebesi Nedir adındaki makalemi inceleyebilirsiniz.
  • Önyargılardan Arınmak : Yönetim muhasebesinde önyargı, sonuca etki eden bir meseledir. Yönetim muhasebesi raporları, muhasebecinin tarzını yansıtırken nesnel de olmalı, öznel değil.

Benden Duymuş Olmayın Ama…

Sevgili Meslektaşım,

İyi yönetim muhasebesi, sadece raporun süper olması ve %100 doğruyu yansıtması ile olmuyor maalesef. Yönetim muhasebesinde başarı, raporların doğruyu yansıtarak yol gösterici olmasının yanı sıra yöneticilerinizi ne kadar ikna edebildiğinizdir de aynı zamanda. Onları ikna edebilmek adına duymak istediklerini söyleyin demiyorum elbette. Ama söylemek var, söylemek var. “Bu, yeşildir” demenin bir başka yolu da, “Bu, mavi ve sarının karışımıdır” demektir aynı zamanda. Anlatabildim mi?

Muhasebeciler saygıyı hak eder, zor iş yapıyorlar sonuçta. Ama gerçek anlamda saygı görmek istiyorsanız yönetim muhasebesi işini yapmanız, hem de çok iyi yapmanız önemlidir. Kimse vazgeçilmez değildir ama ona yakın bir duruma gelirsiniz.

Değerli Yönetici,

Yönetim muhasebesi konusuna önem vermeniz en başta sizin menfaatinizedir. Bir de muhasebeyi az da olsa bilmenizi şiddetle tavsiye ederim. Çünkü kasıtlı olmasa bile, önemli hatalar barındıran yönetim raporunun peşinde sürüklenmek istemezsiniz. Daha da önemlisi (olmaz ya) kandırılıyorsanız bunun farkına varmanız bir vergi denetimi veya polisiye bir aksiyon sonrası olsun istemezsiniz. Konular ile ilgili fikir sahibi olmak istiyorsanız ve internetiniz de varsa çeşitli web sitelerini takip edebilirsiniz. Yeni olmasına karşı benimki de naçizane iş görür. İleride içerik sayımız da artar diye umuyorum.

 

Yazmayı baştan beri istediğim önemli bir konuydu. Farklı bir yazı oldu, umarım faydalı da olmuştur.

Yönetim Muhasebesi : Nedir? Ne İşe Yarar?
4.4 (87%) 20 votes
MuhaSebep'i tanıtmama yardımcı olmanızı rica ederim.
X
Yeni Sosyal Paylaşım

    Paylaşmak, en güzel teşekkürdür.

    Begendim
    Begendim
    Begendim
    http://www.muhasebep.com/yonetim-muhasebesi">
    YOUTUBE
    Begendim