Örtülü Kazanç ve Transfer Fiyatlandırması Nedir ?

Bir işletmenin ilişkili olduğu bir başka işletmeye veya gerçek kişiye mal veya hizmet satarken emsallere aykırı olarak fiyat vermesi ve bu yolla vergi öncesi kârını düşük göstermesine Transfer Fiyatlandırması denir.

Merhaba Arkadaşlar. Bugünkü makalemizde Örtülü Kazanç ve Transfer Fiyatlandırması konusunu ele alacağım. Gelir idaresinin özellikle son yıllarda çok fazla üstünde durduğu ve ciddi vergisel sonuçları olan bu konuyu yine yüzeysel ve basitçe izah etmeye çalışacağım.

Örtülü Kazanç ve Transfer Fiyatlandırması Ne Demektir ?

Bir işletmenin ilişkili olduğu bir başka işletmeye veya gerçek kişiye mal veya hizmet satarken emsallere aykırı olarak fiyat vermesi ve bu yolla vergi öncesi kârını düşük göstermesidir (Basit Gelir Tablosu makalem faydalı olabilir). Yani, devlete ödemesi gereken Kurumlar Vergisi matrahını düşük göstererek vergi kaçırmasıdır.

Çok basit bir örnek vereyim. X ülkesinde Kurumlar Vergisi %20 iken, Y ülkesinde %15 olsun. Eğer X ülkesindeki bir işletme, Y ülkesinde bulunan ilişkili işletmeye malı olması gerekenden daha ucuza satarsa burada daha az kar eder. Daha az bir matrah üzerinden daha yüksek oranda vergi öder. Y ülkesindeki firma ise daha yüksek bir matrah üzerinden ama daha az orandan vergi öder. İşletme bu %5’i sağ cebinden sol cebine göndererek Y ülkesinde daha az vergilendirilmiş olur. X ülkesinden de vergi kaçırmış olur.

Kursa ulaşmak için tıklayınız

Bu vergi kaçırma işini başka bir ülke ile yapmasında da gerek yoktur bazen. Aynı ülkedeki zarar edecek bir ilişkili firmaya da Örtülü Kazanç ve Transfer Fiyatlandırması yaparak matrahını düşük gösterebilir. Diğer firma zaten zarar ediyordur ve vergi ödemeyecektir.

Transfer Fiyatlandırması – İlgili Kişiler

İşletmenin doğrudan veya dolaylı olarak alakalı olduğu işletme veya gerçek kişilerdir. Şöyle ki:


  • İşletmenin kendi ortakları.
  • İşletmenin ilişkili olduğu diğer işletmeler veya kişiler.
  • İşletmenin bağlı bulunduğu veya kendisine bağlı bulunan diğer gerçek kişi veya işletmeler.
  • Ortakların ailesi, hısım ve akrabaları.
  • Vergi cenneti olarak ilan edilmiş olan ülkeler. Bunlar verginin olmadığı veya çok düşük olduğu yerlerdir.

Bu yukarıda gördükleriniz ile ticaretiniz varsa, emsallere uygun fiyatlama yapmanızı öneririm. Peki, emsale uygun fiyatlandırma nasıl yapılır? Buyrun…

Transfer Fiyatlandırılmasında Uygulanacak Yöntemler




Burada devletin baktığı kriter net olarak şudur: “Eğer ki işletme, bu malı veya hizmeti ilişkili olduğu kişiye değil de başkasına satıyor olsaydı fiyatı ne olurdu?

Bu yapılan fiyatlamanın devletin gözünde Örtülü Kazanç olmaması için cevabın şöyle olması gerekmektedir: “Üçüncü bir tarafa satsaydık da fiyat bu olurdu.”

Fiyatlandırmada emsallere uygunluk ilkesi adına aşağıdaki yöntemlerden biri seçilmelidir. Bu yöntemler Kurumlar Vergisi Beyannamesinde de beyan edilmektedirler:


  1. Karşılaştırılabilir Fiyat Yöntemi : Bir malın veya hizmetin fiyatının, piyasada uygulanan emsal fiyatlarla karşılaştırılarak belirlenmesidir.
  2. Maliyet Artı Yöntemi : Malın veya hizmetin elde edilmesinde katlanılan maliyetin üstüne makul oranda kâr konularak fiyatın belirlenmesidir.
  3. Yeniden Satış Fiyatı Yöntemi : Sattığınız mal tekrardan üçüncü birine satılacaksa (Örneğin gofret üretiyorsunuz ve markete satıyorsunuz. Market de sizin. Bu gofreti vatandaş satın alacak.) bu yöntem kullanılır. Malın yeniden satılması durumunda uygulanacak fiyattan makul oranda kâr düşülerek satılmasıdır.
  4. Bu yukarıdaki üçü de işletmenize uygun değil ise, Maliye Bakanlığı’nca uygun görülecek bir yöntem belirlenebilir.

Örtülü Kazanç ve Transfer Fiyatlandırması Sonuçları

Devletlerin tavrı belli. Sadece ülkemizde önemli bir husus değil elbette. Devlet diyor ki : “Yapma. Yaparsan ve yakalarsam cezasına katlanırsın”.

Peki nedir Transfer Fiyatlandırması yaptırımı? :

  • Öncelikle matrahta yapılan bu aşınma engellenir ve düzeltme yapılır. Örtülü kazanç dağıttımı kadar tutar KKEG (Kanunen Kabul Edilmeyen Gider) yapılır ve matrahtan düşülemez. Olması gereken vergi matrahı tekrardan hesaplanır ve vergisi bunun üstünden ödenir. Vergi dairesi ikmalen tarh yapar. Vergi Tarhı Nedir isimli yazımı okuyabilirsiniz.
  • Bu yapılan kusurlu hareketin sonucunda vergi cezası ödenir.
  • İşlemin oluş zamanına göre gecikme faizi de tahakkuk ettirilir ve o da ödenir.
  • Ayrıca örtülü kazanç elde eden işletmeden de düzeltme yapması istenir. Bu tutar kâr payı olarak muamele görür.

Sonuç olarak ilişkili taraflar ile ticaretimizde titiz davranmalı ve farkında olmadan ceza yememize neden olacak fiyatlamadan sakınmalıyız.

Basit ve faydalı bir yazı olduğunu umuyorum.

Örtülü Kazanç ve Transfer Fiyatlandırması Nedir ?
4.4 (87.14%) 14 votes
MuhaSebep'i tanıtmama yardımcı olmanızı rica ederim.
X
Yeni Sosyal Paylaşım

    Paylaşmak, en güzel teşekkürdür.

    Begendim
    Begendim
    YOUTUBE
    Begendim