Muhtasar E Beyanname Düzenleme Rehberi – RESİMLİ

Muhtasar E Beyanname Düzenleme Nasıl Yapılır?

Merhaba Arkadaşlar. Daha önce duyurduğum gibi, planlı yazılarımdan bir sonraki olan Muhtasar E Beyanname Düzenleme konusunu ele alacağız. Muhtasar e beyanname nedir, ne zaman beyan edilir ve ödenir sorularını yanıtladıktan sonra RESİMLİ Muhtasar E Beyanname Doldurma örneğimizi yapacağız hep beraber.

Bu yazımızdan bir önceki de yine önemli bir konu olan KDV 1 E Beyannamesi Nasıl Doldurulur içerikli olan yazıydı. Daha önce başka beyanname düzenleme rehberleri de hazırlamıştım. Yan taraftaki kısa yol menüsünden bunları da görebilir ve ulaşabilirsiniz.

Bu konu da okuyucularımdan, yani sizlerden gelen talepler doğrultusunda hazırlandı. Hem benimle direkt iletişime geçen kardeşlerimin talepleri, hem de arama kutucuğundan yaptığınız aramalar (bunları görüyorum) sonucunda böyle bir ihtiyacın olduğunu gördüm. Zaten internette de bu tarz hem resimli, hem açıklamalı, hem de güncel e-beyanname üstünde yapılan çalışmalar pek yok. Yok çünkü böylesine bir çalışmayı yapmak gayet zor. Ama niyet edilince de yapılıyor elbette.

Neyse uzatmayayım. Muhasebeyi kendine has basit, samimi ve özgün yaklaşımla ele alan MuhaSebep, yine kendi tarzında hizmetini versin… Başlayalım..

Kursa ulaşmak için tıklayınız

 

Muhtasar Beyanname Nedir?

Bir konunun başlığı “… Nedir? ile bitiyorsa onun gereğini yapmak lazımdır. “Muhtasar beyanname nedir?” diye arama motoruna yazan vatandaş doğal olarak bu beyannamenin ne olduğunu bilmiyordur. Aradığına göre de ya bu konuda bir işi vardır veya sadece merak ediyordur. Size soruyorum.. Bu vatandaşa kitapta yazan teknik terimlerle açıklama yapmak mı daha, doğru yoksa anlayacağı şekilde basite indirgemek mi? Ha, burada (MuhaSebep’te) her zaman 2. yolu seçeriz. Araştırıp bakın.. Herhangi bir konuda bir tanım, noktasına virgülüne bir çok sitede aynıdır. Ne güzel bir bilgi sağlayıcılığı değil mi? Kopyala- yapıştır.

Neyse biz kendi tanımımızı yapalım yine. Vergileri kabaca ikiye ayıralım. Gelir üzerinden ve gider üzerinden alınan vergiler diye. KDV mesela gider üzerinden alınan bir vergidir. Gelir üzerinden alınan vergilere örnek se Gelir Vergisi’dir. Hani şu maaşla çalışan vatandaşın devlete ödediğinden.

Eğer ki başkasının ödemesi gereken gelir(kurumlar) vergisini, o vatandaşın(veya kurumun) geliri üstünden biz kesip de devlete ödüyorsak bunu Muhtasar Beyanname ile beyan ederiz. Buna en yaygın örnek ise bir işyerinin, bordrolu çalışanının brüt maaşından kesinti yapmasıdır.

KDV 2 beyannamesinde de başkası adına kesilen verginin beyanı vardı hatırlarsanız. Ama orada kesilen Gelir Vergisi değil de Katma Değer Vergisi (KDV)dir. Hadi yeri gelmişken ilgili yazımı hatırlatayım: KDV Tevkifatı Nedir?

Muhtasar E Beyanname Düzenleme konusuna devam edelim…

Muhtasar Beyanname Ne Zaman Beyan Edilir ve Ödenir?

Öncelikle şunu bilmek gerekir ki Muhtasar Beyanname verilme sıklığına göre 2’ye ayrılır:

  1. Aylık Muhtasar Beyanname
  2. Üç Aylık Muhtasar Beyanname

Bazı yan şartları da olmasına karşın, en temeldeki şart ilgili işyerindeki çalışan sayısıdır. Çalışan sayısı 10 veya daha az ise muhtasar beyanname 3 aylık olarak verilebilir.

Aylık olarak verilen beyannamelerde, izleyen ayın 23. günü akşamına kadar beyan edilir ve 26. günü akşamına kadar ödenir. Örneğin Eylül ayının  beyannamesi 23 Ekim’e kadar beyan edilir.

Üç aylık verilen beyannamelerde dönemin son ayını izleyen ayın 23. günü akşamına kadar beyan edilirken aynı ayın 26. gününe kadar ödenmelidir. Yani, 23 Ocak, 23 Nisan (bugün tatil ya neyse), 23 Temmuz ve 23 Ekim olarak beyan edilir.

Beyan veya ödeme günleri hafta sonu veya diğer resmi tatillere denk gelirse bir sonraki iş gününe sarkar.

Muhtasar E Beyanname Düzenleme RESİMLİ Rehberi

Hadi bakalım. Muhtasar E Beyanname Düzenleme nasıl yapılır, basit bir şekilde üstünden geçelim.

Daha önceki yazılarımda da sıklıkla belirtmiştim. E beyanname doldurabilmeniz için öncelikle bilgisayarınızda E Beyanname Düzenleme Programı (BDP) kurulu olmalıdır. Bu programı, Gelirler İdaresi Başkanlığı (GİB) web sayfası üstünden bilgisayarınıza önce indirmeli, sonrasında ise kurmalısınız. İndirme işlemini yapacağınız sayfaya yönlendirilmek için aşağıda belirttiğim bağlantıya tıklamanız yeterlidir:


 

E Beyanname Gerekli Programlar sayfasında gitmek için buraya tıklayınız. Bu programın çalışması için Java versiyonunuzun da uygun olması gerekmektedir. Bağlantısını verdiğim sayfadan bu Java sürümünü de kurabilirsiniz.

Kurulumunu yaptıktan sonra “bdp.bat” dosyasına tıklayarak programa giriş yapabilirsiniz.

 

Muhtasar E Beyanname Düzenleme GirişProgramı açtıktan sonra sol üst köşede göreceğiniz “Dosya” sekmesi altındaki “Yeni” butonuna tıklayınız.

 

Muhtasar E Beyanname Düzenleme SeçmeAçılan menüden “MUH” seçeneğini seçmeliyiz. Yalnız aklınızda bulunsun. “MUH” genel olarak kullanılan beyanname türüdür. Ancak Gelir Vergisi Kanunu (GVK) gereğince başka türlü beyannameler de doldurmanız gerekir, örneğin “MUH67” gibi. Bu konuya şu anda girmeyeceğim.

 

Muhtasar Beyanname Genel Bilgiler

Muhtasar E Beyanname Düzenleme Genel Bilgiler“MUH” kodumuzu seçtikten sonra muhtasar e beyanname düzenleme konusunun ilk adımı olan “Genel Bilgiler” bölümü karşımıza çıkıyor.

Burada üst kısımda dönem tipini “Aylık” veya “3 Aylık” olarak seçmeniz gerekecek. Ben örneğimde “3 Aylık” beyanname dönem tipini seçtim. 3 aylık tipleri için başlangıç ayları Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim olarak seçilmelidir. 3. Çeyreğinkini (Temmuz – Eylül dönemi) beyan edeceğimizden “Temmuz” olarak belirttim.

[lockercat]
Burada ayrıca vergi dairemizi ve diğer bilgilerimizi girmemiz gerekiyor. Faydalı bir bilgi vereyim yeri gelmişken. Bilgilerinizi her seferinde girmek yerine, yukarıdaki “Kayıtlar” sekmesi altından bilgilerinizi bir kez doldurmanız yeterlidir. Sonrasında sadece vergi numaranızı girip üstünde “…” yazan kare düğmeye tıklamanız kâfidir.

Son olarak bana biraz abuk gelen “Bundan Sonraki Ay/Aylarda Beyanım Var/Yok” satırında “Var” veya “Yok” seçeneklerinden birini işaretlemeniz. İşyerinizin kapanması vs. gibi olağandışı bir durum söz konusu değilse zaten hep “Var” seçeneği işaretlenmeli.

 

Muhtasar Beyanname Vergiye Tabi İşlemler

Muhtasar E Beyanname Düzenleme Vergiye Tabi İşlemlerBu kısımda muhtasar beyannamenize konu olan verginin (stopajın) matrahına ait bilgileri beyan edeceğiz.

 

Muhtasar E Beyanname Düzenleme Matrah ve Vergi BildirimiÜst tarafta matrahımızı oluşturan ödemelerin türlerini satır bazında detaylandırıp, her bir türe ait “Ödemelerin Gayrisafi Tutarını (matrahını)” ve “Vergi Kesinti Tutarını” bildireceğiz. “Ödemelerin Tür Kodu” hücresine tıkladığımızda içerisinde bir çok seçenek olan bir liste göreceğiz. Uzunca bir listedir. Ancak en sık kullanılanlar en üstte olanlardır. Asgari ücretlilerin brüt maaşından yapılan gelir vergisi kesintileri “011” kodu ile, diğer ücretlilerinki de “012” kodu ile beyan edilirler.

 

Muhtasar E Beyanname Düzenleme Vergiye Tabi İşemler SonuçÖrnek beyannamemizde bu kısmı yukarıda göreceğiniz şekilde doldurdum. Beyannameyi veren işletmemde:

  • Asgari ücretli olmayan çalışanlarım için “012” kodu ile toplamda 100.000 TL brüt ödeme yaptığımı ve toplamda 27.200 TL vergi kesintisi yaptığımı,
  • Esnaf muaflığından yararlanan (örneğin arşivden gelen klasörlerimi ofise taşıyan) kişiye gider pusulası mukabilinde yaptığım brüt 5.000 TL ödeme için 500 TL kesinti yaptığımı (Bu arada Gider Pusulası Nedir konulu yazımı okuyabilirsiniz) göreceksiniz.

Arkadaşlar, bu ikisinden başka üçüncü bir satır var ve biraz özellikli bir durumu var. Bordrolu çalışanlar da maaşları üstünden damga vergisi öderler. Yani işveren, onlar adına damga vergisi kesintisi de yapar. Bu yapılan damga vergisini bu satırda “302” koduyla göstermek gerekecek. “Ödemelerin Gayrisafi Tutarı” ücretlerde beyan ettiğimizle aynı olurken “Vergi Kesinti Tutarı” (2017 yılı için) bu tutarın binde 7.59’u kadar, yani 759TL gösterilecektir. Damga Vergisi Nedir isimli yazıma bakabilirsiniz.

Toplamlar alt tarafa otomatik düşecektir.

Mahsup Edilen Vergiler

“Matrah ve Vergi Bildirimi” bölümünün alt tarafında mahsup edilecek vergiler beyan edilecektir. Mahsup etmek demek, bir nedenden dolayı alacağımızın veya borcumuzun hepsinin veya bir kısmının ödenmemesi, ödeşilmesidir. Örneğin Ali’nin Veli’ye 100 TL borcu var. Aynı zamanda Ali, Veli’nin bir işini halletti ve cebinden 20 TL ödedi. Ali, bu 20 TL’yi mahsup ederek Veli’ye 80 TL ödeyecektir.

  • Bu kısımda en sık kullanılan “Asgari Geçim İndiriminden Doğan Mahsup Edilecek Gelir Vergisi” yeridir. Asgari geçim indirimi dediğimiz şey, 16 yaşından büyük çalışanların çalışmayan eşleri ve çocuk sayısına göre devletin belirlediği beli tutarlar kadar aldığı destektir. Çok da bir şey değildir gerçi. Bu Asgari Geçim İndirimi (AGİ) tutarı, ödenecek vergiden düşülür. Asgari Geçim İndirimi Nedir konulu yazımı okuyabilirsiniz.
  • “KVK 34/8. Maddesi Uyarınca…” ile başlayan kısmı da en basit şekilde şöyle anlatabilirim. Eğer daha önceki dönemlerde çalışanlardan olması gerekenden daha fazla vergi kesintisi yaptıysa işveren, o zaman o tutarı buradan mahsup etmelidir.
  • “Menkul Kıy. Yat. Fonları…” kısmı bizi ilgilendirmiyor genellikle. Yatırım otaklığı portföyü yönetiyorsanız o ayrı tabi 🙂 .

Mahsup edilecek toplam da aşağısına otomatik olarak düşüyor.

Son olarak, en alt satıra kesinti yaptığımız damga vergisi tutarını yazıyoruz. Üst tarafta “302” koduyla bildirdiğimiz tutarın aynısını buraya yazmalıyız.

Muhtasar E Beyanname Düzenleme örneğimize devam ediyoruz..

Muhtasar Beyanname Ödemeler

Muhtasar E Beyanname Düzenleme ÖdemelerGeldik “Ödemeler” sekmesine. Çok net ve basitçe şöyle izah edeyim. Kendi çalışanlarınıza yaptığınız ücretler üzerinden yaptığınız kesintiler HARİÇ, kim adına kesinti yaptıysanız onların detaylarını buraya yazmalısınız. İş yerinizde çalışan muhasebecinizin ismini yazmayınız ama size serbest meslek makbuzu düzenlemiş avukatınızı buraya yazınız yani.

 

Muhtasar E Beyanname Düzenleme Tevkifata Tabi ÖdemelerEh, ben eski adamım. Öyle Photoshop filan bilmem. Ama paint ve excel ile yukarıda gördüğünüz gibi satırı yufka gibi açarım 🙂 . İş görüyor mu? O kadar…

Dediğim gibi çalışanımız olmayanlardan yaptığımız kesinti varsa (örneğimizde “145” nolu kod), evrak bazında burada detaylandırmamız gerekiyor. Bakın evrak bazında diyorum, kişi bazında değil. Yani 1 kişi adına benim 2 adet gider pusulam var ise, 2 adet satır açacağım mesela.

Yukarıda, ilgili hücrelere tıkladığınızda açılacak seçimlik menüler var ise hepsini gösterdim. “Tür Kodu” alanında, kesinti yaptığınız kişiye ne tür ödeme yaptıysanız, onun türünü seçmelisiniz. Burada dikkat edeceğiniz önemli bir husus var. “Vergiye Tabi İşlemler” sekmesinde ilgili kod için ne beyan ettiyseniz, buradaki aynı tür kodlarının dip toplamı ona eşit olmalı. Yoksa beyannameyi kaydetmenize program izin vermeyecektir. Örneğin yukarıdaki örnekte “Gayrisafi Tutar”, 4.000 + 1.000 = 5.000’dir, tıpkı vergiye tabi işlemlerdeki “145” toplamı gibi.

Belge türlerini görüyorsunuz, elinizdeki neyse onu seçin.

“KDV tevkifatı” seçeneğini ise eğer bu kişiden aynı zamanda KDV kesintisi de yaptıysanız onu da belirtmelisiniz.

 

Muhtasar E Beyanname Düzenleme Ödemeler SonuçSonuç olarak “Gayrisafi Tutar” ve “Vergi” toplamları sağ alt tarafta otomatik hesaplandı. Buradaki bu dip toplamlar, “Matrah ve Vergi Bildirimi” bölümünde ücretler ve damga vergisi satırlarının haricindeki satırların toplamı ile tutmalılar. Tutmuyorsa hata yaptınız demektir.

Muhtasar E Beyanname Düzenleme örneğimizde sıra geldi hesaplanan verginin göründüğü yere…

 

Muhtasar Beyanname Vergi Bildirimi

Muhtasar E Beyanname Düzenleme Vergi BildirimiGeldik karnemize. Burada ne kadar vergi ödeyeceğimiz, yani beyanın özü var. Kırmızı çerçeve içine aldığım yerden bahsediyorum.

Matrah ve Tahakkuk Eden, “Vergiye Tabi İşlemler” bölümünden gelen toplamlar. Aynı zamanda Mahsup ve Ödenecek Damga Vergisi de oradan çekiliyor buraya. Ödenecek muhtasarımız -> Tahakkuk Eden – Mahsup = 25.900 TL çıktı örneğimizde. Buna ek olarak 759 TL damga vergisi de ödüyoruz. Tüm cebimizden çıkan bu mu pekala? Hayır… Bir de cilası var… Diğer tüm beyannamelerde olduğu gibi (Damga Vergisi Beyannamesi hariç) beyannameye ait damga vergisi de ödüyoruz. Anlamsız ve abuk bir vergi olmasına rağmen devlete tatlı bir gelir kapısıdır. Damga vergisi deyip geçmemeli.

Bu sekme altında, en üst tarafta ücretli çalışanlarımızın sayılarını beyan edeceğiz. “E zaten devletimiz (SGK tarafından) bu sayıları bilmiyor mu?” diye sormayın bana 🙂 .

“Tahsilatı Yapılmış Kaldırılan Vergiler” kısmından uzak durun arkadaşlar. Burasının bizimle değil, belediyeler ile alakası var. Bir şeyler yazarsanız da tahakkuk fişi yanlış çıkıyormuş. Yani verginiz yanlış hesaplanıyormuş. “Miş -muş” diyorum ama ben de bilmiyorum. Burayı boş verin kısacası.

En alt kısımda da Gelir Vergisi Stopajı ile ilgili yararlandığınız bir teşvik var ise, sağ tarafta türünü ve bu teşvikin hangi tarih aralığında olduğunu belirtiniz.

Muhtasar E Beyanname Doldurma konumuzun sonlarına geldik sayılır. “Ekler” bölümünü çok hızlıca geçelim.

 

Muhtasar Beyanname Ekler

Muhtasar E Beyanname Düzenleme EklerDiğer e beyannamelerde de olduğu gibi, beyanname üstündeki beyanlarınıza ait ek bilgileri ve açıklamaları burada yapmamız gerekiyor. Ama bu kısımda okuyucu büyük çoğunluğunu ilgilendiren kısmını detaylandırıp gerisini es geçeceğim.

 

Muhtasar E Beyanname Düzenleme Ekler İşyeri BigileriBu kısım herkesi ilgilendiren ve bu sebeple doldurulması gereken kısımdır. İşyerimize ait bilgilerin beyan edileceği kısımdır. Yine mi aynı soru : “Aydın Bey. Zaten bu bilgiler devletimizde yok mu?”. İkidir yapıyorsunuz 🙂 . Var, var ama sen de yaz istiyorlar, ne yapalım. Ha, belki şöyle bir mantığı olabilir. Yukarıda gördüğünüz “Merkez” ve “Şubeleri” için beyan ettiğimiz bu stopajların bunlar arasında dağıtılmasını istiyorlar ya, o yüzdendir diyelim.

Aslında yukarıya baktığınızda durum açık olmalı ama şu kodlamalara takılabilirsiniz. Mesela “adres kodu” da nedir diye. Adresinizin kodunu buraya tıklayarak öğrenebilirsiniz. İl/İlçe kodunu da yukarıdaki listeden seçebilirsiniz, o kolay. “Yeni Ünite”, “Eski Ünite” veya “Alt İşveren” gibi kodlar işyerinizin SGK sicil numarasının içlerindedir. Yukarıda gördüğünüz sayfanın alt taraflarında bu kodları nasıl bulacağınız açıklanmıştır.

Diğer ekler ise daha özellikli işlemler veya işletmeler ile alakalıdır. Çoğunuz ile de zaten alakalı değildir. Yine de ihtiyacınız olabilir diye Ankara Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası (ASMMMO) tarafından hazırlanmış çok detaylı PDF halindeki kılavuzun bağlantısını vereyim. Buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. Ama ne kadar günceldir bilemem.

Muhtasar E Beyanname Düzenleme örneğimizi sonlandıralım:


 

Muhtasar Beyanname Düzenleme Bilgileri

Muhtasar E Beyanname Düzenleme BilgileriÜst kısma “Genel Bilgiler” sekmesinde yazdığınız gibi kendi bilgilerinizi “Vergi Sorumlusu” sıfatınızla yazınız. Vergi sorumlusu ne m idi? KDV Tevkifatı Nedir yazımda anlatmıştım.

Alt kısımda ise beyannamenizi onaylayacak olan mali müşavirinizin bilgilerini yazmalısınız. Bu mali müşavir sizin bordrolu çalışanınız da olabilir veya dışarıdan sözleşmeli de olabilir.

Muhtasar E Beyanname Düzenleme “kayıt” işlemimiz ile bitiyor…

 

Muhtasar Beyannameyi Kaydetme

Muhtasar E Beyanname Düzenleme KayıtSol üst köşedeki “Dosya” sekmesi altındaki “Kaydet” şeçeneğini tıklamalısınız arkadaşlar. Eğer beyannamenizde fiziki bir tutarsızlık veya hata var ise Beyanname Düzenleme Programı, beyannamenizi kaydetmenize izin vermeyecektir.

Önemli Not: E beyannamenizi kaydetmeden BDP’den çıkarsanız geçmiş olsun. Her şeyi baştan girmeniz gerekecektir. 

Beyannamenizi kaydettikten sonra program bilgisayarınıza bir xml dosya atar. Bu beyannamenizi ve varsa diğer beyannamelerinizi mali müşaviriniz paket yaparak GİB portalına yükler ve sonrasında orada onaylar.

BİTTİ!

Muhtasar E Beyanname Düzenleme Resimli Kılavuzunu beraberce hazırlamış olduk. Çok detaylı olmamakla beraber MuhaSebep misyonuna uygun olarak, “her kesime hitap eden ve basite indirgenmiş” yapısıyla sizlerin bilgisine tarafımca sunulmuştur.
[/lockercat]

DUYURU : Geçici Vergi Beyannamesi Kılavuzu yayımlanmıştır.

[Wow-Herd-Effects id=1]