Muhasebede Yapay Zeka – İşimiz Tehlikede Mi?

Muhasebede Yapay Zeka

Merhaba Arkadaşlar. Konumuz Muhasebede Yapay Zeka. Gelecekte yapay zeka muhasebecileri ortadan kaldıracak mı? Endişe etmeli miyiz? Mesleğe atılmayı düşünen müstakbel muhasebeci arkadaşlarıma fikrimi söylemek isterim.

Bu konu nereden çıktı ondan kısaca bahsedeyim. Bazı yazılarımda belirtmiştim. MuhaSebep, basit ve insanı yormayan anlatım tarzı ile bir hayli sevildi. Yazılarımda yorum bölümleri kapalı olduğu halde okurlarım benimle sıklıkla iletişime geçerler. Ben de mümkün olduğunca yanıtlamaya gayret ederim. Geçenlerde bir okurumdan (Fevzi Bey) gelen mesajı okuduktan sonra bu yazıyı yazmak istedim. Kendisi bir seminere katılmış. O seminerde konuşmacı olan bir mali müşavir, 10 yıl içerisinde diğer bazı meslekler ile birlikte muhasebecilik mesleğinin de büyük ölçüde ortadan kalkacağını söylemiş. Sebebi ise yapay zeka teknolojisinin bu mesleklerde uygulanması olacakmış.

Endişe etmeli miyim / etmeli miyiz?

Hemen bu aşamada renk verip fikrimi belli etmeyeyim. Hatta fikrimi bir kenara bırakıp muhasebede yapay zeka konusunu mümkün olduğunca objektif bir gözle irdeleyelim.

Yapay Zeka Hayatımızın İçinde Olacak mı?

Yapay zeka, bir bilgisayarın çeşitli işleri insanlarınkine benzer bir şekilde yerine getirmesi ve çözümler üretmesidir. Yapay zeka dediğimizde hemen aklımıza Terminatör vs. gibi filmler gelir. Yani bu konudaki algımız geleceğe dair bir teknoloji olmasıdır.

Ancak yapay zaten zeka günümüzde (ve yıllardır) kullandığımız bir teknolojidir. Bilgisayarlarda, akıllı telefonlarda veya çeşitli alet ve ulaşım araçlarında kullanılmaktadır. Örneğin e-posta filtresi gelen e-postanın spam olup olmadığına karar verir veya internette alışveriş yaptığınızda daha önceki alışveriş alışkanlığınıza uygun olarak size alakalı ürünler önerilir.

Fakat bizleri heyecanlandıran ve ilgimizi çeken bunlardan da öte, yapay zekaya sahip bilgisayarların veya bu bilgisayarların komuta ettiği robotların insanlar ile birebir aynı şekilde karar verme ve uygulama yeteneğinin sağlanmasıdır.

Böyle bir şey olacak mı? Elbette olacak… Ne zaman? Sanırım bu yüzyılın ilk yarısında…

Teknolojinin gelişme hızı katlanarak artmaktadır. Örneğin 10 sene önceki ile şimdiki zaman arasındaki teknolojik gelişim farkını yakalamamız bir 10 sene daha almayacaktır. Belki yarısı kadar zamanda belki de biraz daha az olacaktır.

Demem o ki geçmişe bakarak geleceği tahmin etmeye çalışırsak yanılgıya düşebiliriz. Bu konuda bağnaz düşünmememiz gerekir. Zira Google’dan tutun da Elon Musk’a kadar devler bu konuya ciddi yatırım yapıyorlar.

Ancak muhasebede yapay zeka konusu üzerinde konuşalım derim. Yavaş yavaş meslekten elimi eteğimi çeksem mi çok geç olmadan?

Muhasebede Yapay Zeka Olabilir Çünkü…

Gelecekte muhasebede yapay zeka olacak mı sorusunun üstünde düşünelim önce:

– İnsan kaynaklı hata payını minimize edecek (kaldıracak demiyorum, sonuçta yapay zekanın hammaddesini yine insanlar verecek) ve sınırsız sayılabilecek hesaplama yeteneği sayesinde işleri adeta ışık hızıyla yapabilecek olması nedeniyle öncelikli olarak üretim, ulaşım, haberleşme ve sağlık gibi sektörlerde ve sonrasında (muhasebe dahil) bir çok meslekte kullanılması verim yönünden mantıklı olacaktır.
– Muhasebe gibi rutin bir döngüye dayanan ve aynı işlerin yapıldığı bir meslekte yapay zekanın kullanılması “teorik olarak” normal olabilir.
– Yapay zeka, vergi zayiatının önüne geçecektir. %100 vergi optimizasyonu sanırım her devletin rüyasıdır.
– Yapay zeka ile yönetilen muhasebenin, yine yapay zeka ile denetlenmesi çok kolay olurdu. Tık tık yani..
– Firmalar, kendilerine en çok yük olan (en fazla kazanan) çalışanlarının, yani muhasebecilerin yükünden kurtulabilirler. Dermişim… 🙂 (Muhasebeci Olmak isimli makalemi okuyabilirsiniz.)

Bu yukardakileri ve insanoğlunun baş döndüren teknolojik evrimini göz önüne aldığımızda neden olmasın diyorum.

Madalyonun Diğer Tarafı

Ya muhasebede yapay zeka kullanımının önünde bazı mantıksal engeller var ise? Bir de madalyonun diğer tarafına bakalım isterseniz.
Önce global bazda değerlendirelim:

– Devrim niteliğinde olan ve işletmelerin faydasına sunulacak bir teknolojinin ilk önce işletmelerin kârlılığına hizmet etmesi gerekir. Ne de olsa işletmeler (genellikle) kâr elde etmek amacı ile kurulurlar. Bu teknolojinin önce üretim ve satış odaklı iş kollarında kullanılıp daha sonraları muhasebe gibi bir mesleğe sirayet etmesi gerekmez mi mantıken? Yani muhasebe bu bağlamda zurnanın ilk bir kaç deliği değil ki.
– Elbette sadece istemekle veya teknolojiye sahip olmak ile bitmez. Yapay zekanın; ülke, sektör veya firma-özel şekilde muhasebeye kurgulanması, teknik altyapı hizmetinin ve donanımların satın alınması vs. gibi süreçler çok maliyetli olacaktır. Bunu karşılayabilecek kaç adet firma olacaktır? Her işletme XYZ Holding değil. Teknoloji çok yaygınlaşacak da ondan sonra ucuzlayacak…
– Teknoloji hızlanarak gelişiyor. Ama insan nüfusunun artış oranı da katlanarak büyüyor. Hatta teknolojinin sağladığı konforun bu artışta rolü büyük. Şimdi soruyorum: Bir yazılımın etten-kemikten bir insanın elinden işini almasına o insan ne der? O insandan milyonlarca, hatta milyarlarcası olursa ne olur? Kaos olur değil mi? Aç adam medeni olmaz, direkt survivor moduna geçer. O yapay zekanın fişi çekilir. Çekilmezse durum dünya için vahim hale gelir.
– Hadi bir üstteki kadar facia senaryo yazmayalım. İstihdam ciddi geriler ve işsizlik had safhaya çıkar. Devletler bu kadar işsizliği kaldıramaz.
– Kötü insan hep vardı hep de var olacak. E-posta kutunuza kaç adet dolandırıcılık e-postası düşüyor her gün? Yapay zekayı dolandırıcılığa alet edecek insanlar olacağı gibi daha büyük şiddet suçlarına yol açacaklar da olacaktır. Sırf bu nedenden dolayı bile yapay zekanın kullanımı sınırlandırılacaktır, daha temkinli yaklaşılacaktır. Düşünsenize kötü yapay zeka bizim firmanın avanak yapay zekasını kafakola almış ve bankadaki parasını hortumlamış. Olamaz mı? Yapay zekanın işini alacağına inanıyorsun da kandırılabileceğine mi inanmıyorsun? Nasreddin Hoca fıkrası misali. Kazanın doğduğuna inanıyorsun da öldüğüne mi inanmıyorsun?

Ülkemizde Muhasebe ve Yapay Zeka

Şimdi muhasebede yapay zeka konusunu ülkemiz açısından ele alalım. Başlamadan söyleyeyim. Ülkemiz büyük ve çok fazla potansiyele sahip bir ülke. Çok da seviyorum ayrıca. Ancak aşağıdakileri hakkaniyet ölçüsünde yazdığımı düşünüyorum. Gördüklerim bunlar. Yanılıyor muyum? Belki de(keşke)… Ama sanmıyorum da:

– Muhasebede yapay zekanın uygulanmasına öncülük edecek bir ülke varsa o biz değiliz maalesef. Teknoloji üreten ve daha ucuza entegre edebilecek ülkelerde uygulandıktan sonra bize gelecektir. O da (mesela) YZ V3.07 orada uygulanırken bize YZ V1.01 satarlar gibime geliyor. Pahalı da olur üstelik.
– Usulüne (kitabına) uygun muhasebe tutan ve tüm yasal yükümlülüklerini yerine tam olarak getiren firmalar sanırım çoktur. Aksi durumda olanlar da sanki az değilmiş gibi geliyor bana. Eminim ki bunların da büyük çoğunluğu iyi niyetine rağmen imkansızlıktan yerine getiremiyordur. Diğerleri bildiğin üçkağıtçı olabilirler. Pekala yine soruyorum. Vergisini tam ödemeyen / ödeyemeyen firma yetkilisi, kendisine alternatif sunmayacak yapay zekayı ne yapsın? İstemeyecektir, ayak direyecektir. Kanuni zorunluluk olmadıkça kapıdan içeri sokmaz.
– Muhasebe veya vergi ile ilgili herhangi bir konuda tereddüde düştüğünüzde bir bilene sorduğunuz veya internetten araştırma yaptığınız olmuştur illa ki. Bir çok konuda ne çok görüş ayrılığı olduğunu veya uygulamadaki farklılıkları fark ettiniz, değil mi? Yapay zeka bile ne yapacağını şaşırır. Tüm bu teknolojiden önce A’dan Z’ye tüm muhasebe uygulamalarının kesin çizgilerler standardize edilmesi gerekmez mi?
– Muhasebede yapay zeka meselesini sadece firma bazlı düşünemeyiz. Daha üst düzey bir entegrasyonun en tepelerde; Gelir İdaresi Başkanlığı, Vergi Daireleri, SGK vs. düzeyinde yapılması da gerekecektir. Ciddi bir yatırım ve zaman süresince yapılması teorik olarak mümkün olabilir. Lakin daha her firmanın e-faturaya geçemediği, IFRS’in uygulanmadığı ve düne kadar TÜİK formlarındaki devlet kurumları arasında gerçekleşmesi gereken bilgi akışının bizim tarafımızdan formlara doldurulduğunu göz önünde bulundurduğumuzda, bu tarz devasa bir değişimin hayata geçmesi öyle çok da yakın gibi görünmüyor.

Artısını ve eksisini kendimce yazdım. Bağlayalım.

Bence

Yapay zeka yüzünden bir gün muhasebecilik mesleği ortadan kalkacak mı? : “Çok zor.” Yapay zeka elbette bir çok meslekte olduğu gibi muhasebe mesleğinde de kullanılacaktır ancak bu kullanım oranı tolere edilebilir sınırlar içinde kalacaktır diye düşünüyorum.

Yapay zeka ülkemizde 10 yıl içerisinde muhasebeciliği ortadan kaldıracak mı? : “İmkansız.” Geleceğin büyüsünün heyecanı içinde söylenmiş fazlaca fütüristik bir söylem olmuş. Bunun olması için halama tıraş takımı seti almam gerekecektir. 🙂

Yani bence paniğe gerek yok. Mesleğinizde en iyi kariyeri yapmak için var gücünüzle çalışmaya devam.

Muhasebede Yapay Zeka – İşimiz Tehlikede Mi?
4.4 (87.5%) 8 votes
MuhaSebep'i tanıtmama yardımcı olmanızı rica ederim.
X
Yeni Sosyal Paylaşım

    Paylaşmak, en güzel teşekkürdür.

    Begendim
    Begendim
    Begendim
    http://www.muhasebep.com/muhasebede-yapay-zeka">
    Begendim