Maliyet Muhasebesi Nedir? Maliyet, Gider ve Harcama Farkı

Maliyet Muhasebesi Nedir?

Merhaba arkadaşlar. Zamanı gelen, başka bir konuya değineceğim bu yazıda. Maliyet muhasebesi nedir, harcama – gider – maliyet üçgeni çerçevesinde bu tanımların farkı nedir ve maliyet muhasebesi ne işe yarar konularının üstünden geçeceğiz hep beraber.

Maliyet muhasebesi, muhasebenin kollarından bir tanesidir.

Maliyet muhasebesi karışık zannedilen ve kulağa ürkütücü gelen bir konudur. Öyle olmadığını ben biliyorum. MuhaSebep‘in zaten genel olarak hedefi, muhasebenin bir bütün halde mantığa dayalı olduğu ve çok da karmaşık olmadığı konusunda okuyucularını ikna etmektir. Önümüzdeki dönemde biraz daha detaylarına inmeyi düşünmekle birlikte bugün için sadece Maliyet Muhasebesi Nedir sorusuna yüzeysel olarak yanıt vermek ve bilmeyenlere fikir aşılamaktır. Elbette özgün anlatım ile…

Kursa ulaşmak için tıklayınız

Maliyet, Gider ve Harcama Arasındaki Fark

Konunun tanımının içindeki maliyet sözcüğünü önce netleştirelim. Bunun için ise günlük hayatta kullanılan kendisine yakın 2 tanımı (harcama ve gider) yapalım:

Harcama : Herhangi bir amaç için yapılan para cinsinden ödemedir. Karşılığında bir mal veya hizmet alabileceğiniz gibi almamış da olabilirsiniz. Herhangi bir nedenle olabilir, karşılığının olmasına gerek yoktur. Ancak karşılıksız olanlar, genellikle bir yükümlülük ile olurlar. Mesela yanlış yere park edip trafik cezası ödediniz diyelim, yükümlülük var. Veya bir hayır işi yaptınız, vicdani bir yükümlülük var.

Gider : Bir işletmenin veya sıradan bir insanın faaliyetlerini ve hayatını sürdürebilmesi için yaptığı harcamalardır. Detayı yakaladınız değil mi? Demek ki her gider harcama iken, her harcama gider değilmiş. Bir insanın yaptığı gidere örnekler; ev kirası, mutfak masrafları, kıyafet harcamaları, elektrik parası gibi şeylerdir. Bir işletmenin giderleri ise; yönetim ofisi kirası, muhasebecinin maaşı, kırtasiye veya reklam harcamaları gibidir.

Maliyet : Bir işletmenin sattığı malı veya hizmeti elde etmek için yaptığı harcamalardır. Yine sizden kaçmadı: her maliyet bir harcama iken, her harcama maliyet değilmiş. Maliyete örnek; hammadde, fabrikanın kirası, işçinin maaşıdır.

Kısaca toparlayalım. Bir işletmenin sattığı mal veya hizmeti elde etmek için harcadıklarına maliyet denir. Maliyet haricinde kalan ve işletmenin faaliyetlerini sürdürmesi için katlandığı masraflara da gider denir. Tekstil fabrikasındaki overlok ustasının maaşı maliyet iken, satış elemanının maaşı giderdir. Her gider ve maliyet aslında bir harcamadır. Ama harcama tanımının içine her türlü ödeme veya borçlanma girer.

Hem maliyet, hem de gider, gelir tablosuna etki eder. Gelir Tablosu Örneği isimli makalemi okumanızı öneririm.

Maliyet Muhasebesinin Amaçları

Muhasebeyi devamlı anlatıyorum, maliyetin de ne olduğunu net olarak anladığımızı düşünüyorum. Şimdi ise maliyet muhasebesi nedir, ne işe yarar onu anlayalım.

Maliyet muhasebesi, işletmenin maliyetlerinin muhasebesini yapan bir türdür. Özellikle büyük işletmelerde maliyet muhasebesini yapan ayrı bir(kaç) muhasebeci olur.

Maliyet muhasebesi, işletmeye verdikleri açısından hayati öneme sahiptir. Neden mi? Ben sıralayayım, siz karar verin:

  • Satılan malın veya hizmetin maliyetini hesaplamak ve muhasebe kayıtlarını atmak. Sonrasında Satışların Maliyeti Tablosu hazırlanır. Bu tablonun dip toplamı gelir tablosu üstüne gider. Doğru bir mali tablo için maliyetlerin de doğru hesaplanması gerekir. Satışların Maliyeti Tablosu Örneği isimli yazımı inceleyebilirsiniz.
  • Maliyetler ile ilgili işletme yönetimine rapor vermek. Öncelikle Yönetim Muhasebesi konulu yazımı okumanızı öneririm. Maliyet muhasebecisi, (eğer farklı kişi ise) yönetim muhasebesini yapan meslektaşı ile bilgi alış verişinde bulunur. Aynı kişi ise, yönetime sunulacak raporda maliyetler ile analizi de ekler. Bir aksiyon planı gerekli ise yöneticileri uyarır.
  • Maliyetlerin düşürülmesi için gerekli önlemleri almak ve bu konuda öneriler geliştirmek. İşletmenin faaliyetlerini sürdürebilmesi bir çok faktöre bağlıdır. Hem bilançonun (bkz. Basit Bilanço Anlatımı), hem de gelir tablosunun sağlıklı olması ile işletmenin devamlılığı sağlanabilir. Bu sağlık taraması analiz ile yapılır, Mali Tablolar Analizi adındaki yazımı inceleyebilirsiniz. İşletmenin karnesindeki notu olan Net Kârı etkileyen önemli faktörlerden olan maliyeti dizginleyebilmek ancak farkındalık ile mümkündür. İyi bir maliyet muhasebecisi bu farkındalığı yaratırken çözümler de sunar.
  • Bütçenin hazırlanmasına yardımcı olmak. Bir sonraki yılın faaliyetlerinin bir parçası olan satışların maliyeti konusunda maliyet muhasebesinin kapısı çalınacaktır.

Yukarıda sıraladıklarım gerçekten çok önemli. Değil mi?

 

“Maliyet muhasebesi nedir?” derseniz bence budur özetle. Maliyetlerin hesaplanmasında çeşitli sistemler ve yöntemler vardır. İleride yavaş yavaş hepsinden bahsetmeyi umuyorum. SMMM yeterlilik sınavına girenler için bile göz korkutan bir derstir. Hatta ben sınavdaki en büyük kalabalığı bu derste gördüm 🙂 . Ama abartıldığı kadar zor değildir (benim en yüksek puan aldığım 2. dersti <95>). Sadece oranlama yaparsınız, değişik durumlara göre farklı şekilde oranlarsınız hepsi bu.

Sulandırmadan, direkt özünü verdiğim bir yazı olduğunu düşünüyorum. Umarım faydalı olmuştur.

Maliyet Muhasebesi Nedir? Maliyet, Gider ve Harcama Farkı
4.9 (97.89%) 19 votes
MuhaSebep'i tanıtmama yardımcı olmanızı rica ederim.
X
Yeni Sosyal Paylaşım

    Paylaşmak, en güzel teşekkürdür.

    Begendim
    Begendim
    YOUTUBE
    Begendim