Mali Tablolar Analizi Nedir ve Nasıl Yapılır?

Mali Tablolar Analizi

Selam arkadaşlar. Bu yazımız Mali Tablolar Analizi hakkında olacak. Mali (finansal) tablolar analizi nedir, hangi yöntemlerle yapılır, neden yapılır sorularına cevaplar arayacak, konuyu çok genel olarak anlatacağım.

Yazının sonuna geldiğinizde konu ile ilgili yüzeysel ancak net bir fikriniz olacağını düşünüyorum. Başlayalım…

Kursa ulaşmak için tıklayınız

Finansal Tablolar Analizi Nedir?

Mali tablolar analizinden önce daha geriye gidip, bu analizin gerekliliğinin ortaya çıkışının krokisine bakalım. Muhasebe Nedir isimli ilk makalemde yazdım, muhasebenin 4 fonksiyonu vardı; kayıt, sınıflandırma, raporlama ve analiz. İlk üçü hakkında daha öncesinde bir şeyler yazmıştım, sıra analize geldi.

Raporlama kısmı, mali tabloların hazırlanmasıdır. Ana mali tablolarımız 2 tane idi:

Mali tabloların hazırlanmasının ardından muhasebenin görevi bitmez. Muhasebenin görevi bu mali tabloların okunması, yani analiz edilmesini de kapsar.

Mali tablolar analizi, işletmenin performansını ve mali yapısını çeşitli yöntemler kullanarak ortaya koymaktır.

Mali Tablolar Neden Analiz Edilir?

Mali tablolar analizi, işletmenin performansı veya mali yapısı ile ilgilenen taraflara bilgi vermek amacıyla yapılır. Bu taraflar:

  1. İşletme İçi Taraf : İşletmenin kendi yönetimidir.
  2. İşletme Dışı Taraf : İşletmenin hissedarları, kredi verenleri veya işletmeye yatırım yapacaklardır.

İşletmenin kendisi için yapılan analizin ana damarını oluşturan yönetim muhasebesi konusunu Yönetim Muhasebesi Nedir isimli yazımda anlatmıştım. İşletmenin bugünkü durumunu kavramak ve geleceği planlayabilmek adına mali tabloların analizi ve yorumlanması işini üstlenen, muhasebenin önemli bir türü idi. Yönetim muhasebesi, işletme yönetiminin alacağı kararları etkileyebilecek bir unsurdur ve mali tablolar analizinin yorumlanması ile yapılır. Bu şekilde, işletmenin sürekliliğini sağlıklı bir şekilde sağlama imkanına kavuşulabilir.

İşletmenin yönetimsel nedenlerinin dışında kalan nedenler ile analiz yapılması, çeşitli amaçlar doğrultusunda önemlidir. Bu amaçlar kısaca:

  • Hissedarlar : Şirket hissedarları, şirketin performansının sonucu olan kâra ve kaderine ortaktır. Şirketin durumunu görmeye hakkı vardır.
  • Yatırımcılar : İlgili firmayı kısmen veya tamamen satın alacak olanın, ortak olacak olanın, birleşecek olanın veya borsada işlem gören hisselerine yatırım yapacak olanın, şirketin röntgenini tam olarak çekmesi ve bu doğrultuda yatırım kararı vermesi doğaldır.
  • Kredi verecekler : Şirkete kredi (borç) verecek olan banka veya diğer finansman kuruluşunun, bu şirketin mali sağlığını iyi analiz ederek finanse etme yoluna gitmesi gerekir. Örneğin firmanın bilanço yapısını, borçlarını ödeme gücünü, operasyonel kârını vs. bilmelidir. Riskli gördüğü firmalara ya kredi vermez, ya daha az verir veya daha fazla teminat ister. Budur…

Mali Tablo Analizi Türleri

Şu ana kadar neleri netleştirdik, tekrarlayalım. İşletmenin mali durumunu netleştirmek için mali tablolar çözümleniyor. Bu çözümleme, hem işletme yönetimine hem de ilgili diğer taraflara önemli bilgiler sağlıyor. Yöneticilere kritik kararlara imza attırırken; yatırım ve kredi gibi konularda da önemli bir yere sahip. Ama hangi yöntemler ile yapılıyor?

Bu yöntemleri detaya inmeden yazacağım. İleriki dönemlerde hepsi için ayrı yazılar yazmayı umuyorum.

Önce, bu tekniklerin yapısına göre çeşitlerini söyleyelim:

  1. Statik Analiz : Aynı mali tablo üzerinde yapılan analizlere denir.
  2. Dinamik Analiz : Aynı cinsten başka mali tabloların karşılaştırılması ile olur.

Statik Mali Tablo Analizi Yöntemleri



  • Dikey Analiz : Öteki adı Yüzde Analizidir. Aynı mali tablo üstünde yapılan analizdir, başka mali tablo ile karşılaştırılmaz. Mali tablo üstündeki kalemlerin kendi içindeki oranı ile çözümleme yapılır. Örneğin bir gelir tablosu üstünde satış iskontolarının brüt satışlara oranı gibi. Burada amaç, genel toplamı oluşturan her bir kalemin sahip olduğu önemi tespit edip, bu önemin vurguladığı/anlatmak istediği gerçeği yakalayabilmektir. Dikey Yüzde Analizi konulu yazım yayımlanmıştır, okuyabilirsiniz.
  • Rasyo Analizi :  Türkçesi Oran Çözümlemesidir. Benim en sevmediğim, inekleme (ezber) gerektiren bir analiz türüdür. Kısaca, mali tablo üstündeki çeşitli kalemlerin birbirine bölünmesi vs. ile bazı oranlar bulunması ve bundan sonuçlar çıkarılmasıdır. Kendi içinde de amaca göre farklılıklar gösterirler (likidite, mali sağlamlık, kârlılık vs. ile alâkalı oranlar). Yalnız burada farkında olunması gereken önemli bir husus var. Belli bir kaç kalemin birbirine oranı sonucunda çıkan sonucun gösterdiği gerçek, firmaya veya sektöre göre farklılık gösterebilir. Şöyle düşünün, dünyada 1kg çeken bir cisim ayda daha hafiftir. Çünkü orada yer çekimi daha azdır. Ayda güle oynaya sırtımızda taşıdğımız küfe, dünyada belimizi bükebilir. Oransal olarak kütle aynı da şartlar değişik. Anlatabildim mi?

Konu hakkındaki Rasyo Analizi Nedir isimli yazıyı okuyabilirsiniz.

Dinamik Finansal Tablo Analizi Teknikleri

  • Yatay Analiz :  Diğer adı Karşılaştırmalı Tablolar Analizidir. Bir mali tablonun kalemlerinin başka döneme veya başka firmaya ait aynı cinste başka bir mali tablo ile kıysalanmasıdır. İki örnek vereyim. 2016 yılı bilançomuzu 2015 yılı bilançomuzla karşılaştırmak veya 2016 yılı bilançomuzu başka bir firmanın 2016 yılı bilançosu ile kıyaslamaktır. Ne işe yarar tahmin edebildiniz mi? Başka dönem bilanço ile kıysaladığımızda, bir bilanço kaleminin (örneğin stoklar) ne kadar değişim gösterdiğini veya başka firmanın stoklarının bizimkinden ne kadar farklı olduğunu görebiliriz. Bunun sonucunu da yorumlayabiliriz.
  • Trend Analizi : Eğilim Yüzdeleri Analizi olarak da bilinir. Modayı takip edenler bilirler “trend” olayını. Bir şeyin veya olayın geçmişten bugüne ne doğrultuda seyrettiğidir. Trend analizi yapmak için 2’den çok aynı cinsten mali tablonun yan yana konarak hareket eğiliminin ortaya koyulması gerekir. Ne işe mi yarar dediniz? “Böyle giderse önümüzdeki dönem şöyle olur” diyebilmek için. Yani geleceği kestirebilmek için… Örneğin firmanın kısa vadeli yabancı kaynaklarının artış eğilimi, dönen varlık artışının önündeyse, açılan makası bu yöntemle görürüz. Buna göre de önlem almaya çalışırız (bilinçliysek tabi).

Kursa ulaşmak için tıklayınız
Bu konu, SMMM yeterlilik sınavında başlı başına bir derstir. Detaylı bir mevzudur. Mali tablolar analizi ile ilgili kısmetse başka yazılar da yazacağım elbette. Konuyu şimdilik genel olarak anladıysak, süper.

Günden güne artan desteğiniz için teşekkür ederim. Umarım yararlı bir yazı olmuştur.

Mali Tablolar Analizi Nedir ve Nasıl Yapılır?
4.8 (95.45%) 22 votes
MuhaSebep'i tanıtmama yardımcı olmanızı rica ederim.
X
Yeni Sosyal Paylaşım

    Paylaşmak, en güzel teşekkürdür.

    Begendim
    Begendim
    Begendim
    http://www.muhasebep.com/mali-tablolar-analizi">
    YOUTUBE
    Begendim