Döviz Kuru Nedir? Efektif Alış-Satış Kuru Ne Demektir?

Döviz Kuru ve Efektif Nedir?

Merhaba, ben Mali Müşavir Vedat ÇETİNKAYA. Konumuz Döviz Kuru ve Efektif.

Site yöneticisi Aydın Bey’e sizlerin huzurunda bir kez daha teşekkür ediyorum. Yayın hayatımın ilk yazısını yazmanın heyecanını yaşıyorum.

“İLGİLEN ve BİLGİLEN” düsturunu şiar edinmiş biri olarak günlük hayatta ilk defa veya daha önceden duyduğum ancak anlamını bilmediğim kelimelerin üzerine gider anlamlarını öğrenirim. O gün öğrenmeden genelde başımı yastığa koymam. Şimdi bir çoğumuzun kullandığı, gördüğü ve duyduğu Efektif Alış Satış ve Döviz Alış / Satış nedir konusunda ufak bir bilgi paylaşacağım.

Ticaret Hayatında Döviz Kuru

İşletmelerin TL cinsinden ticaretinin yanı sıra yabancı para cinsinden de ticaret yaptıklarını biliyoruz. İşletmelerin TL cinsi dışında kalan bu yabancı paralar üzerinden yaptıkları işlemleri TL cinsinden değerlendirerek muhasebe kayıtlarını buna göre tuttuklarını da biliyoruz.

Yurtiçi firmalar kendi aralarında yaptıkları sözleşmelerde belirledikleri kurları düzenledikleri faturalarda TL cinsinden değerini belirtmek suretiyle kendi aralarında belirledikleri ilgili döviz kurunu kullanabilirler.

Kursa ulaşmak için tıklayınız

Yabancı Paraların Değerlemesi

İşletmelerin yabancı paralar için kullanacakları kurlar için Vergi Usul Kanunu 280.maddesinde Yabancı paralar borsa rayici ile değerlenir denmektedir. Borsa rayicinin anlaşılmasında muvazaa olduğu anlaşılırsa bunun yerine alış bedeli esas alınır. Yabancı paranın borsa rayicinin olmadığı durumlarda ise Maliye Bakanlığı’nın belirlediği kurlar esas alınır. Bakanlığın kur ilan etmediği durumlarda ise Merkez Bankası’nın kurları dikkate alınır.

İşletmelerin bir çoğu bu kurlardan hangisini kullanacakları konusunda kafa karışıklığı yaşamaktadırlar. Bu kafa karışıklığını ben de yaşadım.

İşletmeler yabancı paralar üzerinden yaptıkları işlemler için muhasebe kayıtlarında kullanmak üzere bir TL Kur’a ihtiyaç duyarlar. Vergi Usul Kanunu, kayıt ve belgelerde Türk para birimi kullanılır demektedir. Ayrıca düzenlenen belgeler Türk parası gösterilmek şartıyla yabancı para birimine göre de düzenlenebilir demektedir.

Değerleme ile ilgili olarak Değerleme Hesaplama isimli yazıyı okuyabilirsiniz.

İthalatta Hangi Döviz Kuru Kullanılır?

Mal ithalatında, mal bedeli ile mal bedeli üzerinden gümrük makbuzu üzerinde hesaplanan Gümrük Vergisi ve KDV’nin hesaplanmasında 4458 sayılı Gümrük Kanununun 30. maddesinde belirtilen T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru geçerli olacağından, mal bedeli ve söz konusu vergilerin T.C. Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilerek defter kayıtlarına geçirilmesi gerekir.

 

Genel anlamda bu konu üzerinde bir bilgi paylaşımından sonra gelelim benim kafamda yabancı paralar için kullanılan Kur / Efektif Alış-Satış ve Döviz Alış-Satış kelimelerinin etimolojik değerlendirilmesine…

Kur Nedir?

Kur kelimesinin anlamını “yabancı paraların o ülkenin kendi parası cinsinden kıymeti” dir diyebiliriz.

Efektif Nedir?

Türk Dil Kurumuna göre efektif 3 anlam taşımaktadır:


  • İlk olarak, bankacılıkta nakit para olarak ifade edilir.
  • İkinci bir anlam olarak,Banknot ve metal para olarak ifade edilir.
  • Son olarak Merkez Bankası tarafından alım satımı yapılan ve Türk lirası olarak kurları belirlenen yabancı ülke parası olarak ifade edilir. (Kaynak)

Efektif, banknot olarak yani basılmış kağıt para şeklindeki bütün yabancı paralara denir. Efektif kavramı içine sadece nakit yabancı paralar girmektedir. Yani kasamda 1.000.00 Euro var ise bunu ben efektif olarak değerlendirmeli ve muhasebe kayıtlarımda esas alacağım kuru efektif olarak dikkate almalı ve bu  kur üzerinden yapmalıyım.

Döviz Nedir?

Döviz için birinci anlam: Ülkelerarası ödemelerde kullanılabilen para, çek ve poliçe gibi her türlü ödeme aracı diye ifade edilmektedir.

İkinci anlamı ise : Yabancı ülke parası diye anlam taşımaktadır. (Kaynak)

Döviz kavramının içine , yabancı para cinsinden düzenlenmiş bulunan her türlü kâğıt (bono, poliçe, kredi mektubu, havale ve benzeri varlıklar ) ve hesap girmektedir.

 

Muhasebede değerlemeye tabi tutulan bir çok hesabı değerlemeye tabi tutarken hangi kuru kullanacağımız konusunda bir çok yazı okumuşsunuzdur. Orada kullanılan Kur –   Efektif Alış / Satış ve Döviz Alış / Satış kavramlarının kelime anlamlarını açıklamaya çalıştığım ilk yazımın faydalı olmasını diliyorum. Eksik ve hata olarak düşündüğünüz konular için eleştirilerinize açığız. Bize yazabilirsiniz.

 

Döviz Kuru Nedir? Efektif Alış-Satış Kuru Ne Demektir?
4.2 (83.08%) 13 votes
MuhaSebep'i tanıtmama yardımcı olmanızı rica ederim.
X
Yeni Sosyal Paylaşım

    Paylaşmak, en güzel teşekkürdür.

    Begendim
    Begendim
    YOUTUBE
    Begendim