Basit Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır ve Örnekleri

Basit Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır?

Bu yazımda basit muhasebe kaydı hakkında bilgiler vereceğim. Muhasebe kaydı ne demektir, nasıl atılır, mantığı nedir konularına kısaca değinip muhasebe kaydı örnekleri gösterecğim.

Muhasebeyi bilmeyenler ve öğrenmek isteyenler için, muhasebe kaydı atmak gibi temel bir konu hakkında, basit ve yüzeysel bir yazı olacak. Her zamanki gibi.

Muhasebe Kaydı Nedir?

Muhasebenin 4 temel fonksiyonu olduğunu Muhasebe Nedir? isimli makalemde anlatmıştım. Muhasebenin bu görevleri: kayıt, sınıflandırma, raporlama ve analiz idi. Burada bahsedeceğimiz, kayıt fonksiyonudur.

Muhasebe kaydı demek, muhasebeye konu işlemlerin muhasebe programları aracılığıyla firmanın muhasebe sistemine işlenmesidir. Her bir muhasebe kaydı, belli bir mantık çerçevesinde numaralandırılmış, hesap adı verilen bölümlere atanır. Bu hesaplardan bazılarına Gelir Tablosu hesapları, bazılarına da Bilanço hesapları denir. Detaylı bilgi için Tek Düzen Hesap Planı makalesine göz atabilirsiniz. Ayrıca hesap kodlarının genel anlatımı için Muhasebe Hesap Kodları isimli gönderimimi de okumanız faydalı olacaktır.

Kursa ulaşmak için tıklayınız

Muhasebe Fişi Nedir?

Basit muhasebe kaydı atabilmek için bir başka temel kavramı da bilmemiz gerekir: muhasebe fişleri. Muhasebe ile alakalı işlemlerin kaydedildiği yere muhasebe fişi denir. Bu kayıttan sonra yevmiye defterine nakledilirler. (Yasal defterler hakkında bilgiye Tutulacak Defterler makalesinden ulaşabilirsiniz.) Ancak günümüzde muhasebe programları, muhasebe fişinden defterlere aktarımları otomatik yapmaktadırlar, bilginize.

Borç ve Alacak Nedir?




Muhasebe fişlerinin 2 bacağı vardır. Sol tarafa Borç, sağ tarafa ise Alacak denir. Borç tarafı artı (+) nümerik değer ile gösterilirken, sağ taraf ise (-) olarak ifade edilir. B ve A harfleri ile kısaltılırlar. İngilizce kaynaklarda ise D ve C olarak görürsünüz (Debit ve Credit).

Muhasebede karşılığı olmayan (tek bacaklı) hiç bir kayıt atılamaz. Her 2 tarafta da en az bir tane kayıt işlenmiş olmalıdır. Borç ve Alacak dip toplamları ise birbirlerine eşit olmalıdır. Aksi halde mizan adı verilen hesapların toplu dökümünde borç ve alacak toplamları tutmaz. O tutmayınca de Bilanço Eşitliği sağlanamaz. Neden bahsettiğimi anlamak isterseniz buyrun : Basit Bilanço Anlatımı.

Basit Muhasebe Kaydı Örneği

Basit Muhasebe Fişi Örneği ve Çeşitleri

Yukarıdaki teknik olmayan ama basit tanımın ardından bir muhasebe fişinin neye benzediğini görelim şimdi de. Muhasebe fişlerinin 3 tip olduğunu söylerler:


  • Kasa Tahsil Fişi : Tahsilat yaptığımızda düzenlediğimiz fiş.
  • Kasa Tediye Fişi :  Ödeme yaptığımızda düzenlediğimiz.
  • Mahsup Fişi : İlk 2 haricinde kalan bütün fişler.

Biz mahsup fişi üstünde duracağız. Tahsil fişi veya tediye fişi, üstünde kasa hesabı bulunan mahsup fişleridir aslında benim mantığıma göre. Neden böyle gereksiz bir ayrım olduğunu veya kasa hesabına diğer hesaplardan ayrı bir anlam yüklendiğini bilemiyorum.

Basit muhasebe kaydı için basit bir muhasebe fişi örneği:

muhasebe fişi örneği 1Burada müşterimizden aldığımız 1.000 TL tutarındaki çekin muhasebe kaydını yaptık. Gördüğünüz üzere bir muhasebe fişinde:

  • Tarih,
  • Açıklama,
  • Borç ve Alacak verdiğimiz hesap numaraları ve hesap isimleri,
  • Borç ve Alacak tutarları var.
  • Borç ve Alacak diptoplamları ise birbirine eşit.

Bu yukarıdaki, basit muhasebe kaydı örneğidir. Bir de bunun bileşik ve karma olanları var. Bileşikte 1 tane borç hesaba(veya 1 tane alacak hesaba) karşılık, karşı tarafta birden çok hesap hareketi vardır. Karmada ise hem borç hem de alacak taraflarında birden çok hesap vardır. Bileşik muhasebe kaydına da örnek verelim:

muhasebe fişi örneği 2

Satıcıya hem kasadan hem de banka havalesi ile yaptığımız ödemeleri kaydettik. Diptoplamlar ise yine eşit.

İsterseniz Telefon Faturası Muhasebe Kaydı konulu yazımızda sabit ve cep telefonları ile internet faturalarının nasıl kayıt edildiğini öğrenebilirsiniz.

Borç ve Alacak Kayıt Mantığı

Konu ile ilgili pek bir bilginiz yok ise bu yazdıklarımdan sonra bir fikir sahibi olduğunuzu umuyorum. Ancak yine de aklınızda başka sorular olduğundan da eminim. Sanırım bunlardan en başta geleni ne zaman borç ne zaman da alacak yazılması gerektiği olmalı.

Öncelikle yukarıda vermiş olduğum Tek Düzen Hesap planı makalesini okumadıysanız, bir okuyun derim. Ancak size yine de karışık geliyorsa bir genel bilgi vereyim, bir de (ezbere kaçacak, hiç sevmem gerçi) baz alacağınız basit bir ipucu vereyim.


Genel Bilgi : Bilançonun aktif tarafında yer alan hesaplara Varlık Hesapları adı verilir. Tek Düzen Hesap planında 1 ve 2 ile başlarlar (100, 153, 191, 253 vs.). Bunlarda bir artış var ise bunları borç tarafına yazarsınız, yani sol tarafa. Örneğin banka hesabınıza bir havale geldi ise 102 banka hesabına borç (yani +) yazarsınız. Bu da sol taraf olur. Bilançonun pasifindeki hesaplar, ki bunlar Yabancı Kaynaklar ve Özkaynaklardır (3,4 ve 5 ile başlarlar), bunlardaki artışlar ise alacak tarafına yazılır. 7 ile başlayan gider hesaplarındaki artışlar ise sol tarafa yazılır.

Sık kullandığınız banka, kasa gibi hesapları kendinize baz alabilirsiniz. Para girdiğinde bu hesapların borcuna yazınız, çıktığında ise alacağına… Diğer hesabı da ters tarafa yazarsınız.

Bir de mizan denilen tüm muhasebe hesap kodlarının bakiyelerinin listelendiği bir rapor vardır. Buradan yapılan muhasebe kayıtlarının kontrolü her dönem sonu mutlaka yapılmalıdır. Nasıl yapılacağını Mizan Kontrolü Nasıl Yapılır isimli makalemde görebilirsiniz.

Ama en güzeli okuyarak ve işin mantığını kavrayarak bilinçli yapmanız olacaktır. Zor değil, büyük resmi anlayın yeter.

Basit Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır ve Örnekleri
4.4 (88.42%) 19 votes
MuhaSebep'i tanıtmama yardımcı olmanızı rica ederim.
X
Yeni Sosyal Paylaşım

    Paylaşmak, en güzel teşekkürdür.

    Begendim
    Begendim
    YOUTUBE
    Begendim