Basit Gelir Tablosu Örneği ve Anlatımı

Basit Gelir Tablosu

Belli bir tarih aralığında işletmenin gelir ve giderlerinin listelendiği, kârın veya zararın hesaplandığı ana mali tabloya Gelir Tablosu denir. Diğer bilinen adıyla Kâr Zarar Tablosudur.

Selamlar arkadaşlar. Bu makalemizde, ana mali tablolardan biri olan gelir tablosu üzerine konuşacağız. Basit gelir tablosu mantığını anlamanıza yardımcı olacağını umuyorum.

MuhaSebep‘te diğer makalelerde olduğu gibi hedef okuyucu kitlem; konuyu bilmeyenler ama öğrenmek isteyenler veya muhasebecilik mesleğine atılmayı düşünüp öncesinde fikir sahibi olmak isteyenlerdir. “Peh! Bu da neymiş?” diyecek uzman arkadaşların bilgisine. Yüzeysel anlatıyorum, gerekirse olmayacak kurgu uygulamalar yapıyorum. Önemli olan genel bir fikir sahibi olmalarını sağlamak. İşin içine girince zaten kanunlar ortada, uygulamalar belli. Ben burada onları yazsam kime ne fayda? 1000 tane vardı, 1001’nci olurdum. Hepsi o. Neyse..

Muhasebe ve Gelir Tablosu



Muhasebe Nedir? isimli makalemde muhasebenin temel amacı ve fonksiyonları üzerine basit genel bilgiler vermiştim. Muhasebe ile pek yakın değilseniz öncelikle bu yazımı okumanız, gelir tablosu konusunu daha iyi kavramanız açısından iyi bir ön hazırlık olacaktır.

Muhasebenin 4 temel fonksiyonu olduğunu ve bunlardan birinin de raporlama olduğunu anlatmıştık öncesinde. Raporlama ise mali tablolar aracılığı ile yapılır. 2 çeşit ana mali tablo vardır:

  1. Bilanço
  2. Gelir Tablosu

Bilanço konusunu Basit Bilanço Anlatımı isimli makalemde işlemiştim. Çok değişik ve bir o kadar basit bir bilanço uygulaması da yapmıştım. Şimdi sıra geldi gelir tablosuna. Hadi başlayalım:

Kursa ulaşmak için tıklayınız

 

Gelir Tablosu Nedir ?

Öncelikle bu finansal tablonun ismine bakalım. Demek ki gelirler ile ilgili bir rapor olması gerekir. Kısmen doğrudur. Çünkü gelir, gelir tablosunun sadece yarısıdır. Diğer bacağı da giderlerdir. Gelir tablosu işletmenin hem gelirlerinin, hem de giderlerinin sergilendiği yerdir. Bunun sonucunda işletmenin kar mı ettiği veya zarar mı ettiği ortaya çıkar.

İşletmeler kar etme amacı ile kurulurlar. Yani bir işletme ne kadar çok kar ederse o kadar başarılıdır. Demek ki gelir tablosu bir işletmenin ne kadar başarılı olduğunu gösterir. Derler ki, bir işletmenin karnesi bilançosudur. Ben öyle düşünmüyorum. Bir işletmenin karnesi gelir tablosudur. Bilançonun anlamı daha geniştir.

Önemli: Gelir tablosu belli bir dönem için (örnek 01.01.2017 – 31.12.2017) işletmenin gelir-giderlerini ve kar/zarar bazında faaliyetlerinin sonucunu gösterir. Yani bilanço gibi belli bir tarihteki (örnek 31.12.17) fotoğrafını göstermez.

Ayrıca muhasebenin dönemsellik ilkesi gereğince gelir ve gider tahakkukları ihmal edilmemelidir. Ayrıntılı bilgi için Gider Tahakkuku Nedir isimli yazımı okuyabilirsiniz.

Girizgahı yaptık basit gelir tablosu mantığı hakkında. Peki bu mali tablo neye benzer? Bakalım:

Basit Gelir Tablosu Örneği

Aşağıda gördüğünüz resimde en temel anlamda gelir tablosunda olması gereken bölümleri gösterdim. Her bir bölümün altında başka kırılımlar (detaylar) bulunur. Ancak bu haliyle kafanıza yattığında iş bitmiştir. Gelir ve karlar mavi renkle, gider ve zararlar ise kırmızı renkle gösterildi. En solda gördüğünüz rakamlar üzerinden madde madde gideceğiz. Normalde gelir tablosunda o rakamlar olmaz. Sadece açıklama yapmak için kullanacağım.

Basit Gelir Tablosu Örneği


 

1 – Brüt Satışlar

Brüt kelimesini bilirsiniz. Üzerinde kesinti yapılmamış anlamındadır. İlgili dönem içinde ne kadar satış yapılmışsa toplamı buraya yazılır.

İlişkili kişilere yapılan satışlarda fiyatlandırmanın nasıl olacağı ile ilgili Örtülü Kazanç ve Transfer Fiyatlandırması makalemi okuyabilirsiniz.

2 – Satış İndirimleri

Bu kısmı 2’ye ayırabiliriz. Bunlardan bir tanesi satışlardan yapılan iskontodur. Örneğin fiyatı 100 lira olan bir mal için %10 indirim yaptınız, işte bu indirimi bu kalemde göstermek gerekiyor. İkinci kısım ise mal iadeleridir. Satış sonrası işletmeye iade edilen kadar mal bedelinin toplamı da burada gösterilir.

3 – Net Satışlar

Brüt satışlardan indirimler düşüldükten sonra kalan kısımdır. 550 – 50 = 500.

4 – Maliyetler




Önce maliyetin tanımını yapalım. Maliyet, sattığımız bir malı elde edebilmek için ne kadar harcadığımızdır. Bu elde etme, üretmek de olabilir veya satın almak da olabilir. Mesela sandviç satan seyyar satıcı olalım. Ekmek + peynir + domates + salam + el arabasının yıpranma payı bizim maliyetimizdir. Sandviçi hazır alıp satsaydık, o zaman o sandviçi satın alma bedelimiz maliyetimiz olacaktı. Maliyet Muhasebesi Nedir konulu yazımı okumanızı önerirken, Satışların Maliyeti Tablosu Örneği isimli yazıma da göz atmanızı tavsiye ederim.

5 – Faaliyet Giderleri

Burayı ve aşağıdaki birkaç kalemi daha ilgilendiren gider tanımı üzerinde duralım bu sefer. Gider, belli bir dönem içinde (mesela mali yıl içinde) bir işletmenin varlığını sürdürebilmesi için ne kadar harcadığıdır. Maliyeti ve gideri şu örnek ile açıklayalım. Bir işletme üretim yapıyor diyelim. Fabrikadaki işçilere verilen maaşlar maliyettir, çünkü satılan malın elde edilmesi için o işçiye ihtiyaç vardır. Ancak o malı satacak satış ekibine veya muhasebeciye verilen maaş giderdir. Satışçıya ve muhasebeciye malı üretmek için direkt ihtiyaç yoktur ama işletmenin varlığını sürdürebilmesi için gereklidirler. Kısacası bu kısma; ofis çalışanlarının maaşları, reklam giderleri, telefon faturaları veya ofis kirası gibi daha çok örnekleyebileceğimiz bir çok gider yazılır.

6 – Faaliyet Karı veya Zararı

Bizim basit gelir tablosu özetimizin ilk istasyonuna geldik. Adından yola çıkarak tümevarım yapalım. Bir işletmenin faaliyetleri sonucunda elde ettiği kar veya oluşan zarardır. Nasıl formüle edeceğimize gelirsek: Net Satışlar (500) – Maliyetler(300) – Faaliyet Giderleri(150) = Faaliyet Kar / Zarar (+50).

7 – Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelirler

İşletmenin ana faaliyeti dışında kalan faaliyetlerden doğan gelirler burada gösterilir. Mesela bankadaki mevduattan elde edilen faiz gelirleri veya aldığınız komisyonlar sizin ana faaliyetinizden ayrı, ek olarak kazançlarınızdır. Ve bu kısımda yer alırlar.

8 – Diğer Faaliyetlerden Olağan Giderler

Yukarıdaki ile aynı mantık. Burada da ana faaliyet konusu harici giderler yer alır. Mesela ödediğiniz komisyonlar veya dövizli işlemlerden kaynaklanan giderler gibi.

9 – Finansman Giderleri

Bilançonun pasif tarafındaki yabancı kaynakları hatırlarsınız. Makalenin başlarında bahsettiğim bilanço ile ilgili makalemi okursanız faydalı olabilir bilmeyenler için. O yabancı kaynakları elde etmek için bir takım masraflara katlanıyorsanız onları gösterdiğiniz yer burasıdır. Örneğin bir satıcıya borcunuzun vadesini uzattığınızda size vade farkı faturası kesebilir. Veya bankadan bir teminat mektubu aldınız ve onun da masrafı var. İşte hepsi burada toplanır.

10 – Olağan Kar veya Zarar

İşletmenin ana faaliyetleri ve diğer faaliyetlerinin sonucu ne kadar kar veya zarar ettiğinin gösterildiği bölümdür. Şu şekilde hesaplanır: Faaliyet Kar / Zarar (+50) + Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir (100) – Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider (30) – Finansman Gideri (20) = Olağan Kar / Zarar (+100)

11 – Olağan Dışı Gelirler

Yukarıda bahsettiğimiz tüm gelir grupları dışında kalan gelirler, olağandışı gelirlerdir. Buraya girecek gelirin de süreklilik arz etmeyen veya beklenmedik olması beklenir. Örneğin bir borcunuz var ve karşı tarafa ödeme şansınız bir şekilde kalmamış, karşı tarafın durumu sebebiyle. Bu borcunuzu buraya gelir kaydedersiniz. Ayrıca geçmiş döneme ait ama bu dönemde ortaya çıkan gelirleri de burada takip etmek gerekir.

12 – Olağan Dışı Giderler

Olağandışı gelirler hakkındaki açıklamamızı buraya göre tersine çevirebilirsiniz.

13 – Dönem Karı veya Zararı

Gelir tablosu işletmenin karnesidir demiştim. İşte, tüm artılarıyla ve eksileriyle işletmenin başarısını gösteren dip toplam burasıdır. Bu kalemin (+) vermesi kar etmesi, (-) vermesi ise zarar etmesi demektir. Olağan Kar/Zarar (+100) + Olağandışı Gelirler (10) – Olağandışı Giderler (-30) = Dönem Kar/Zarar (+80).

14 – Vergi

Aslında bu kısım “Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (-)” gibi uzun bir tanıma sahiptir. Gelir tablosunun Dönem Karı üzerinden hesaplanır. İşletmenin yapısına göre Gelir Vergisi veya Kurumlar Vergisi adını alır. Vergi matrahı ve hesaplanması ile ilgili olarak Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler yazımı da okuyabileceğiniz gibi Geçici Vergi hakkında bilgi sahibi olmak için Geçici Vergi Nedir isimli makalemi inceleyebilirsiniz.

15 – Dönem Net Karı veya Zararı

İşte geldik basit gelir tablosu örneğimizin sonuna. Dönem Karı üzerinden yapılacak vergi kesintisi sonrası Dönem Net Karı hesaplanır: Dönem Karı – Vergi = Dönem Net Karıdır. Eğer kar elde edilemezse Dönem Zararı = Dönem Net Zararı olur. Çünkü zarar eden işletme gelir vergisi de ödemez.

Dönem net karı aynı zamanda bilançonun bir parçasıdır. Özkaynaklar altında dönem net karı altında raporlanır.

Gelir tablosunun analizi yönetim muhasebesinin konusudur. Yönetim Muhasebesi konulu yazımı okumanız faydalı olacağı gibi Mali Tablolar Analizi adındaki makalemi de inceleyebilirsiniz.

 

Gelir tablosunu yüzeysel bir şekilde ve basitçe açıklamaya çalıştım. Umarım faydalı olmuştur.

Basit Gelir Tablosu Örneği ve Anlatımı
4.7 (94.35%) 46 votes
MuhaSebep'i tanıtmama yardımcı olmanızı rica ederim.
X
Yeni Sosyal Paylaşım

    Paylaşmak, en güzel teşekkürdür.

    Begendim
    Begendim
    YOUTUBE
    Begendim