Banka Stopaj Kesintisi Nedir ve Muhasebe Kaydı Örneği

Banka Stopaj Kesintisi

Merhaba arkadaşlar. Bu yazımda banka mevduat faizleri üstünden yapılan Banka Stopaj Kesintisi hakkında basit bilgiler vereceğim. Banka stopaj kesintisi nedir ve geçici vergi ile ilişkisi nedir sorularına cevap aradıktan sonra muhasebe kaydı nasıl yapılır onu göreceğiz.

Yine MuhaSebep‘e has, herkesin anlayabileceği ve özgün bir şekilde yazmaya çalışacağım.

Kursa ulaşmak için tıklayınız

 

Banka Stopaj Kesintisi Nedir?

Bu kavramı deşifre etmek için stopaj nedir onu anlatayım. Stopaj, başkası adına devlete sonradan ödenmek üzere yapılan vergi kesintisidir. Aslına bakarsanız stopaj bir kesinti olduğuna göre, “stopaj” ve “kesinti” sözcüklerini yan yan kullanmak dilbilgisi açısından doğru değilmiş gibi geliyor kulağa. Ancak genelde bu şekilde kullanılır, ne yapalım.

Banka stopaj kesintisi de bu durumda bankanın devlete sonradan ödemek üzere birilerinden yaptığı kesintidir. Pekala kimdir bu “birileri”? -Bu birileri banka müşterileridir.

Ne alaka olduğunu açıklayım…

Stopaj, gelir üzerinden ödenen vergilerden yapılan kesintidir. Bankadaki mevduatlardan elde edilen faizler de gelirdir ve gelir(kurumlar) vergisine tabidir. Banka da müşterilerine faiz ödemesi yaparken devletin tahsil edeceği vergiyi peşin olarak müşteriden keser ve net faizi öder. Banka stopaj kesintisi denilen şey budur.

 

Banka Stopaj Kesintisi Oranları

Bankaların mevduat faizlerinden yaptığı bu kesinti oranları, Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenir ve resmi gazetede yayınlandıktan sonra uygulamaya konur. 2013 yılının başından beri aşağıdaki oranlar uygulanmaktadır:

Türk Lirası İçin:

6 aya kadar : %15

6 ay ile 1 yıl arası : %12

1 yıldan fazlası : %10

Yabancı Para İçin:

6 aya kadar : %18

6 ay ile 1 yıl arası : %15

1 yıldan fazlası : %13

 

Banka Stopaj Kesintisi ile Geçici Vergi İlişkisi

Geçici Vergi Nedir? adındaki yazımda geçici vergiyi incelemiştik hep beraber. Konuyu iyi bilmiyorsanız öncelikle bu yazıya göz atmanızı öneririm.


Geçici vergi, gelir vergisinin(veya kurumlar vergisinin) yılda 4 kez, her 3 ayda bir önceden hesaplanması ve devlete ödenmesidir kısaca. Bu vergiyi öderken, bu verginin matrahına etki eden ve gelirin vergisi daha önceden peşin olarak ödenmiş kısmını ödenecek tutardan düşüyorduk. İşte, bu peşin olarak ödenen vergiler konusuna banka stopajı da girmektedir.

Yani özetle: bankanın yaptığı bu kesinti, aslında kurumlar vergisinin peşin ödenmesi anlamına gelen geçici verginin de biraz daha önceden “peşinin de peşini” olarak ödenmesidir 🙂 . Bu cümle karışık mı oldu? Hadi, minik bir örnek ile açıklayım:

Mesela hesaplanan geçici vergisi tutarımız 100 TL, daha önceden yapılan banka stopaj kesintisi de 10 TL olsun. İlgili dönem için ödenecek geçici vergi 100 – 10 = 90 TL olacaktır. Sene sonu ödenecek kurumlar vergisi 500 TL çıktı diyelim. Bunun 90 TL’sini 1. dönem sonunda ödediğimiz gibi 10 TL’sini daha da önce ödedik. Maliye pek de sabır küpü değildir anlayacağınız 🙂 .

 

Banka Stopaj Kesintisi ve Dönem Sonu İşlemleri

Tümevarım yapalım (severim, bilen bilir). Bu işlemin finansal, muhasebesel ve vergisel sonuçları olduğu ortada. Bu durumda bu işlemin muhasebeye kaydedilmesi, doğru bir şekilde sınıflandırılması, raporlanması ve vergiye etkisi doğru olarak hesaplanması gerekir.

Kayıt işini aşağıda örneği ile göreceksiniz.

Banka stopaj kesintisi, gördüğünüz gibi hesaplanan geçici vergi tutarını etkilemektedir. Bu demektir ki bunun kaydının doğru olarak atılması icap eder. Bir çok banka hesabınızın olduğunu ve bunların her gece gecelik repo yapıldığını varsayalım. Hatta hesaplarımızın önemli kısmının yabancı para cinsinden olduğunu varsayalım. Bu durumda ne çok stopaj kesintisi kaydı atmanız gerekiyor fark ettiniz mi? Bunun yanı sıra dönemlik dip toplamın doğru gelmeme ihtimalini ve geçici vergiyi yanlış hesaplama riskini de görmüş olmalısınız mutlaka.

Pekala, dönem sonu banka stopaj kesintisi toplamının doğruluğundan nasıl emin olacağız? Buyurun:


  • Dönem sonları bankanızdan, ilgili dönemi kapsayan, tüm banka hesaplarınız için, kaşeli ve imzalı Banka Stopaj Yazısı istemeniz gerekmektedir. Bu, denetimlerde güvenceniz için gereklidir.
  • Dönem sonları mutlaka mizan kontrolü yapınız. Bu kontrolü yaparken 193 hesap (peşin ödenen vergiler) bakiyesi ile bankadan aldığınız bu yazının dip toplamını karşılaştırınız. Hata bulursanız düzeltiniz. Yabancı para cinsiden banka hesaplarına ait stopaj kesintilerinde kurdan kaynaklı küçük farklar çıkacaktır. Bunları Kambiyo Kar / Zararı hesaplarına atabilirsiniz. Mizan kontrolü hakkında detaylı bilgiye Mizan Kontrolü Nasıl Yapılır? konulu yazımdan ulaşabilirsiniz.

 

Banka Stopaj Kesintisi Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır?

Arkadaşlar, son derece basit bir örnek ile muhasebe kaydımızı da yapıp, konuyu bağlayalım hadi.

Muhasebe kaydına da yeniyseniz Basit Muhasebe Kaydı isimli yazımı okuyup, borç/alacak mantığını öğrenebilirsiniz.

 

Vadesiz hesabımızda 100.000 TL’miz olsun ve bunu gecelik repo yapalım. Kafa karıştırmamak adına faiz tutarını kafadan atarak yuvarlıyorum. Brüt 115 TL, net 100 TL faiz versin banka gecelik olarak.

İlk gün paramızı repo hesabına virmanlıyoruz:

Banka Stopaj Kesintisi Muhasebe Fişi

 

Ertesi gün faiziyle birlikte paramız geri geliyor:

Banka Stopaj Kesintisi Muhasebe Kaydı

Kısa ve önemli bir not: 193 hesap, bilanço üstünde aktif kısmında yer alır. Bir varlık hesabıdır. Bir vergiyi veya herhangi bir gideri peşin olarak öderseniz, bu, sonraki dönemlere etki edecek bir varlığınız olur. Bilanço hakkında detaylı bir makalem mevcuttur. Basit Bilanço Anlatımı isimli makalemde konuyu okuyabilirsiniz. Ayrıca Tek Düzen Hesap Planı konulu yazım da bilanço ve hesap planı bağlantısını açıklamaktadır.

Daha farklı ve detaylı muhasebe kayıt örneği için tıklayabilirsiniz.


 

Banka stopaj kesintisi konusunu sıkmadan, yormadan ve değişik bir anlatım tarzıyla anlatmaya çalıştım. Umarım öğrenmek isteyenler için yararlı bir yazı olmuştur.

Banka Stopaj Kesintisi Nedir ve Muhasebe Kaydı Örneği
4.6 (92%) 25 votes
MuhaSebep'i tanıtmama yardımcı olmanızı rica ederim.
X
Yeni Sosyal Paylaşım

    Paylaşmak, en güzel teşekkürdür.

    Begendim
    Begendim
    YOUTUBE
    Begendim